و ازينجمله دوستى داشتم شصت ساله و چندين سال او را اين مرض بود در شبانروزى سه چهار كرت بيشتر نرفتى در بستانى در هرات اين مرض بر او غلبه كرد و بده نوبت و بيشتر رسيد و بسى ضعف و قصور هضم درو پديد آيد و هر علاجى كه در اسهال از قوابض دادن مقرر است و از فالودهء اطفال دادن و خشخاشيات و شيرها و امثال آن كردند فائده نداد بلكه قوابض مضر آخر بقيقر استغاثه كرد اين تدبير فرمودم به مدت يك سال فربه شد و به قوت و در باقى اوقات روز آنچه خواستى خوردى و اگر دو سه روز بانچه نيافتى بار ديگر شكم بيشتر دغدغه كردى و چون قطع آن بالكل ممكن نيست جز بعليل آن و تعديل مزاج طبع نبايد داشتن و بمدارا بايد گذرانيدن اينست فى الجمله بيان تدابير انواع اسهال و جمله در علاج كودكان سبقت ذكر يافته جهت مردم رسيده هم عظيم نافع بود و آزموده است و استعمال هر دواى مناسب هر مزاجى كه هر محلى براى طبيعت با هر متعلق بود و آنچه در علاج سجح و قروح امعا گفته مىشود و هم معنى باشد مر اين تدابير را بعضى از اصحاب تجارب گفته‌اند كه شش شغال بريان صاحب اسهال كهنه را نافع بود جالينوس گويد پنير شور قدرى را چون بشويند و مسحوق چندانكه شورى آن كم شود و بر روى انگشت افروخته بريان كرده بخورند نافع بود و اگر سوده سيسه برشته آن را با شراب مورد يا عصاره قابض يا شراب بهى شيرين يا امرود شيرين بخورند نافع آيد و گفته كه معده شتر مرغ را خشك كرده و سوده دو درم از ان با رب سفرجل يا رب آس دادن نافع بود بتخصيص اسهالى را كه از مستى معده باشد و گفته‌اند كه از گوشتها گوشت كبوتربچه و گوشت دراج و كبك كه آن را بناردان و زيره و گشنيز كباب سازند غذاى موافق بود مسهولين را ليكن در اوآخر توان دادن امّا در اوائل تا ممكن بود و از گوشت و چربى و هر چه ترىفزاست حذر بايد فرمودن و بعضى گوشت سگ بچه را پخته در اسهال خون مىدهند عظيم نافع مىآيد و همچنين موميائى كه از گوشت سگ ساخته باشند مىدهند و مفيدست و احتقان به طبيخ گوشت سگ هم آزموده است و بعضى خونى را كه از درون شكم گوسفند بوقت شگافتن بيرون مىآيد آن را بريان كرده مىدهند بسى نافع باشد و بعضى رودهء شتر را خشك كرده و سحق كرده با كز انگبين سوده سفوف مىفرمايند در اكثر سالها نافع آيد و تنقل به كز انگبين بلوطى هم آزموده است و همچنين بخرماى سنگ اشكن و بارى كه در خاورك مىباشد سائيده درختى خشكى همچنان سفوف كردن در شبها و گاهى و دوغ با شير سنگتاب كرده خوردن عظيم نافع